Oversatt litteratur

Khaled Hosseini: Tusen strålende soler

Tusen strålende soler

Denne boken, skrevet av Khaled Hosseini, er en veldig sterk bok hvor handlingen finner sted i et krigsherjet Afghanistan. Dette er en fjern virkelighet som vi kommer tett innpå i boken, og fortellingen er preget av krig, sult og undertrykkelse spesielt blant kvinner. Forfatteren skriver godt og har noen fantastiske skildringer av både skjønnhet og av ondskap. Vi kommer nært inn på hovedpersonene i boken og blir i begynnelsen kjent med en alenemor og hennes datter Mariam. Helt fra starten av får vi sett Afghanistan fra kvinners ståsted. De lever et vanvittig tøft liv, og for å overleve må de gifte seg med brutale menn som er mye eldre enn dem selv.

Boken Tusen strålende soler følger hovedpersonene Mariam, en uekte datter av en rik forretningsmann, og Laila, som er en mer moderne kvinne fra Kabul. Mariam er kun 15 år når hun blir giftet bort til Rasheed, som er 30 år eldre enn henne. 20 år senere gifter han seg med Laila, som også er 15 på det tidspunktet. I starten kommer ikke kvinnene overens, men får etter hvert et nært vennskap, og bestemmer seg for å prøve å flykte fra ektemannen.

Forfatteren, som selv ble født i Afghanistan, forteller en historie som er veldig forenlig med samfunnet i Afghanistan de siste årene både når det kommer til styresettet og kulturen ellers. Mye av det som står i boken er sant, og selv om historien i seg selv er oppdiktet, er den likevel troverdig. Blant annet skildres den sovjetiske innovasjonen av Afghanistan, og Taliban som tar over makta, noe som er et faktum. Kvinnene blir undertrykket av mannen og vi får vite hva det vil si å være ekstremistisk muslim.

På grunn av dette lærer man ikke bare om et kvinneundertrykkende samfunn gjennom å lese denne boken, men om det afghanske samfunnet generelt. Sharialoven blir tatt opp flere ganger i boken, og reglene sjokkerer den ene etter den andre gjennom deres brutale og nådeløse undertone. Det er ulike regler for kvinner og menn, men hver og en av dem er særdeles forferdelig, og ville ikke vært tillatt i det norske samfunnet.

Tusen strålende soler er en fantastisk bok som forteller en lærerik og grusom historie.

Elev vg1

 

Reklame

Ein aktuell bestseljar av Katarina Von Bredow

ok_9788205380608Det er mitt liv! er ein ungdomsroman skriven av Katarina Von Bredow, og den blei utgitt av Gyldendal i 2008. Boka omhandlar korleis det opplevast å bli gravid som tenåring, og problema som kan oppstå rundt ein slik situasjon. Ein får innblikk i ulike dilemma og kor vanskeleg det er å ta eit val. I løpet av boka blir ein kjent med 15 år gamle Jessica som får vite at den kjekke kompisen hennar, også beskriven som draumeguten, skal på same fest som ho – og det av ein heilt uventa grunn. I løpet av festen skjer det noko som skapar langsiktige problem for Jessica, og det får ein høyre meir om i boka.

Dette er ei god bok. Forfattaren har fått fram fleire tema ifrå forskjellige perspektiv, og det fører til at ho når fram til fleire folk. Den passar best til tenåringsjenter, men ei vaksen dame med barn sjølv kan også både lese og like den, vil eg tru. Ein som les boka lærer med andre ord å sjå ting frå andre sine vinklar. For eksempel kan boka treffe ein gravid tenåring og få tenåringen til å skjønne kvifor andre personar reagerer som dei gjer. Og ei mor som har ei gravid dotter forstår kanskje meir av kvifor dottera handlar som ho gjer.

Personane er ikkje skildra så mykje etter utsjånaden, men meir etter korleis dei er inni seg. Miljøet er delvis skildra. Vi får for eksempel vite at Siv, Jessicas mor, er litt spesiell. For eksempel driv ho på med kunst og yoga. Vi får også vite at ho oppfører seg veldig beskyttande overfor Jessica. Eit anna eksempel kan vere at vi finn ut at Louise, Jessicas bestevenninne, har ein del erfaring med gutar og er mykje mindre sjenert enn Jessica er. Ho har på ein måte komen litt lengre enn Jessica har når det gjeld erfaring. Miljøet er skildra der det trengst for å oppleve den riktige stemninga når ein les. Ein får for eksempel vite korleis høgtalarane held liv i festen samtidig som at det er mørkt i rommet. Slik informasjon må ein nesten berre vite av for å kunne sjå for seg korleis festen er. Forfattaren får med andre ord fram det nødvendige.

For å gjere boka så god som ho faktisk er, har forfattaren skrive ting litt annleis enn mange andre gjer. Som sagt er ikkje personane skildra så mykje etter utsjånaden, men meir etter korleis dei er. Det Bredow gjer som er litt annleis er at ho ikkje alltid skriv konkrete skildringar av folk. I staden lar ho det komme fram i dialogar. Det er nesten like mykje dialog som handling i tredje person. Bruken av dialog som eit verkemiddel gjer det lettare for oss som lesarar å bli kjent med menneska i teksten, sidan vi får oppleve korleis dei snakkar og oppfører seg med kvarandre, i staden for at vi berre ser for oss alt frå utsida. Vi får for eksempel mykje informasjon om Siv i ein dialog som denne:

«Jeg får stille ut! I januar.»
«Så fint!»
«Ikke sant? Synd at ikke John er her og kan se det!»
Jessica sukker.
«Handler alt fortsatt om pappa?»
Siv smiler.
«Selvfølgelig ikke! Men det hadde vært morsomt å få bevist at han har tatt feil hele tiden. Han har aldri trodd på kunsten min! Tenk om jeg endelig kan … ja, du skjønner … selge noe. Eller i det minste få omtale. Så jeg vet hvor jeg står.» (s31,32)

Vi får jo for eksempel vite at ho saknar John, Jessicas far, og at ho vil bevise for han at ho er ein flink kunstnar. Det er også bruk av symbol i boka, men ikkje berre på ein konkret måte. Graviditet eller eit barn som også er eit av dei viktigaste temaa i boka kan også vere eit eksempel på eit mindre konkret symbol for vakselivet. Eit konkret symbol som blir nemnt fleire gong i løpet av forteljinga er puslespelet. Jessica puslar ofte. Ho samanliknar puslespelet med livet, med tanke på at brikkane fell på plass litt etter litt, og til slutt blir eit heilt bilde. «Velger man riktig, vokser bildet fram som det skal etter et gitt mønster.» (s. 9). Forskjellen mellom livet og puslespelet er at ein ikkje kan angre og gjere ting om igjen i livet, i motsetning til med eit puslespel. «Velger man feil, er det bare å ta bort bitene og begynne på nytt. Det tar litt lengre tid, men ingen skade har skjedd. Bildet blir like perfekt likevel, litt etter litt.» (s. 9). Ho meiner også at det ikkje er nokon vanskelege val når ein puslar. Det er det dessverre i livet. Som sagt heng livet saman på same måte som puslespelet, men det står ikkje berre som ei samanlikning i boka. Det fungerer også som ein metafor.

Eg synest at boka er veldig god. Den er spennande heilt i frå starten av, så ein slepp å vente på at det skal skje noko. Nokre gongar følte eg at forfattaren hinta om kva som kom til å skje, men det gjer ikkje noko, fordi plutseleg endrar alt seg igjen, sjølv om du trur at du veit kva som skal skje. Eg fekk i alle fall berre lyst til å lese meir for å finne ut korleis det blei å ende.

Boka tar opp aktuelle tema og moralske spørsmål om rett og gale, og sjølv om ho får ein til å tenke og til å lese mellom linjene, er språket i boka enkelt. Den er også lærerik når det gjeld sosiale samanhengar, og eg trur at både vaksne og ungdom kan kjenne seg igjen i mange av situasjonane. Det eg har skrive om her er berre nokre av dei mange grunnane til å anbefale boka, og den passar nok best til tenåringsjenter. Likevel kan som sagt også vaksne har utbytte av den.

Av elev 11STAB

Internasjonal bestseljar

Vakre skapningerBeautiful Creatures, eller Vakre Skapninger på norsk, er ei bok av Kami Garcia og Margaret Stohl. Denne versjonen blei gitt ut av Penguin Books, men opphavleg er ho gitt ut av Little Brown and Company i 2009. Eg valde å lese boka fordi eg liker Fantasy-sjangeren veldig godt og fordi eg har høyrt både godt og vondt om boka, og derfor følte eg at eg måtte gjere meg opp mi eiga meining.

Hovudpersonen er Ethan Wate, ein 16 år gammal gut som vi følgjer gjennom boka. Han mista mora for eit år sidan og no har han berre ein forkomen far, som praktisk talt er låst inne på kontoret sitt heile dagen, og hushalderska Amma, som har vore som ei bestemor for han i alle år. Han og bestevennen, Link, er einige om at livet i Gatlin er ufatteleg keisamt, heilt til ein dag at ein mystisk song dukkar opp på Ipoden hans og ei annleis jente flyttar til byen og snur livet hans opp ned.

Lena Duchannes er den andre hovudpersonen, og ho har nettopp komen til byen etter ei lang tid med flytting mellom fleire byer. Ho er veldig annleis i forhold til dei andre jentene i Gatlin, både i personlegdom og klede, og alt ho har lyst til er å vere ei normal jente. Ingen liker henne fordi mange uforklarlege hendingar har begynt å skje, slik som at vindauge ein dag blir knuste, eller at merkelege stormar plutseleg oppstår. Ho har aldri møtt foreldra sine og ho er veldig opptatt av datoen som endrar livet hennar for alltid. Så møter ho Ethan ein dag, og livet blir alle fall litt lysare.

Handlinga i boka utspeler seg slik at Ethan Wake er ein heilt normal gut som går på vidaregåande skule, i det siste har han vore plaga med fæle mareritt som handlar om ei nydeleg mørkhåra jente. På skulen går det rykte om at ei ny jente skal begynne, men uheldigvis er ho niesa til gale Macon Ravenwood som ingen har sett utanfor huset sitt på mange år. Det går ikkje lenge før Ethan forstår at Lena er jenta i draumane hans, og ho og familien er langt ifrå normale, faktisk finn Ethan ut at det er mykje i livet hans som langt ifrå er så normalt som han trur. Lena og familien har magiske krefter som hekser og magikarar, men ikkje alle i familien er like gode. Alt oppstyret rundt Lena får mange i byen og skulen til å sette i gang ei heksejakt der Lena endar opp som offer. Ethan og Lena har blitt hovudstups forelska i kvarandre, men Lena går ei mørk framtid i møte, for kvar dag som går er ho ein dag nærmare bursdagen sin og dagen som endrar livet hennar for alltid. Kan Ethan hjelpe Lena frå sin skjebne?

Vakre Skapninger er debutromanen til forfattarane Kami Garcia og Margaret Stohl, og dei har skapt ei ny verd av magi som utspeler seg i Gatlin, ein fiktiv liten by i South Carolina. Dei har gjort ein utmerkt jobb med å skrive ein fantasyroman for ungdom, både personar og miljø er godt skildra. Boka er skriven slik at det ikkje er for mykje skildringar, men ein god balanse mellom handling, tankar og skildringar. Her er eit eksempel på balansert bruk av skildringar i handlinga.

Jeg prøvde å ikke smile mens jeg så over til parkeringsplassen da jeg tok det neste skuddet. Jeg så en floke av svart hår, bak rattet av en lang, svart bil.
En begravelsesbil. Jeg stivnet. Hun snudde seg, og gjennom det åpne vinduet, kunne jeg se at jenta så i min retning […]. s.22-23

Skildringar brukast ikkje for ofte i boka, men når det brukast er det godt uført og ein kan verkeleg sjå for seg personer og miljøet.

Mens Macon tredde gjennom døråpningen, kom han inn entréen perfekt kledd, ikke et hårstrå feil på hans hode, ikke en rynke på buksene hans eller på den nystrøkede skjorten. Han så ikke overhodet ut som det han gjorde bare noen minutter siden […]. s. 295

Boka er komponert slik at vi følger eg-personen som er ein gut, noko som er annleis i forhold til andre bøker i denne sjangeren, der ein jenteforteljar er meir normalt. I tillegg til å følgje Ethan får vi tilbakeblikk frå Genevieve Duchannes om hennar tragiske ending gjennom ein mystisk amulett. Dato og dagar er viktige element i boka, ved starten av kvart kapittel får du vite datoen, og du kan sjå at du kjem nærmare og nærmare bursdagen til Lena.

Eg personleg er veldig glad i fantasybøker så dette var garantert ei bok for meg, men til trass for min kjærleik til sjangeren var boka litt føreseieleg. No som fantasysjangeren begynner å bli ganske så utskriven, må det meir til enn ei kjærleikhistorie mellom ein dødeleg og ein overnaturleg for å fange inn dei som begynner å gå lei. Spesielt sidan boka fokuserte litt for mykje på forholdet mellom hovudpersonene enn eg føretrekker, og Lenas venleik blei nemnd alt for mange gongar.

Ei fantasybok med ein god dose kjærleik for ungdom på 563 sider. To ungdommar som forelskar seg i kvarandre, men opplever at livet ikkje er så enkelt som dei hadde håpa. Viss du liker slike bøker, er dette ei bok eg anbefaler. Det er ei god bok, til trass for sine skavanker, det finst betre Fantasybøker der ute, men det finst verre enn denne også. Vakre skapninger er den første boka i ein serie på fire, så lesaren må vere førebudd på at slutten ikkje vil vere komplett etter å ha lese den første boka. Eg anbefaler boka til ungdommar som liker det overnaturlege og romantikk.

Av Malene 11STAB

Fantastisk leseoppleving med Miss Peregrine og øyas hemmelighet

Miss Peregrine og øyas hMiss Peregrine's Home for Peculiar Childrenemmelighet er skriven av Ransom Riggs. Den er omsett frå engelsk til norsk, og den originale boktittelen er Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children. Den blei fyrst publisert av Quirk Books, Philadelphia, Pennsylvania i 2011, men den norske utgåva blei publisert av Schibsted Forlag AS i Oslo i 2012. Hovudpersonen i boka heiter Jacob, han er seksten år og er veldig alminneleg, trur han. Jakob har ein bestefar som heter Portman og han er dement. Etter ei traumatisk oppleving heime i USA får Jakob ei gåte av bestefaren sin, og i løpet av historia må han prøve å finne ut kva bestefaren hans held skjult. Jakob drar til ei øy utanfor Wales, der bestefaren hadde budd då han var liten. Jakob finn ut mykje om bestefaren sin og seg sjølv, og dette fører til at han må ta eit vanskeleg val.

Boka er skriven på ein slik måte at lesarane må kunne ein del fakta før dei les den. Eit eksempel er at boka si handling av og til skjer i året 1940, og dermed også under andre verdskrig. Lesaren burde ha nokre generelle opplysingar om andre verdskrig for å få den spesielle kriblinga i magen når ein les. På grunn av dette vil eg seie at boka er skriven for ungdommar og vaksne. Problemet er det at handlinga er for barnsleg for denne aldersgruppa. Mykje av det som skjer mellom dei to permane er urealistisk, og det er som om forfattaren har henta historia frå eit barnehovud. I mine auge er denne boka perfekt for ungar frå ti år og opp, for dei har god fantasi og dei ville synest at forteljinga var spennande.

Noko som gjer denne boka spesiell, er at den inneheld autentiske bilete. Forfattaren av boka samlar på gamle bilete, og det var på denne måten han fann ut at han ville skrive ei bok. Han bygger handlinga i boka rundt bileta, og det er eit veldig fint konsept. Bilete kan beskrive både menneske og natur like godt som ein tekst kan, og derfor meiner eg at det å ta med bilete i boka var ein fantastisk idé.  Bileta er ofte brukt i samanheng med bestefar Portman og historia hans om dei spesielle barna han kjende. Ein får sjå merkelege hendingar og objekt på disse bileta, og det gjer at ein blir interessert i å lese vidare i boka. Det at det dukkar opp eit bilete av og til gjer at boka blir lettare å lese. Ein får ein pause frå lesinga når ein studerer biletet, og det gjer at ein får ny energi til å lese meir. Alle bileta i boka er svart-kvite, og når ein ser på dei får ein følelsen av at dei er gamle. Dei svart-kvite bileta gjer at dei mystiske hendingane og tinga som skjer på bileta verkar skummelt. Den svart-kvite effekten gjer at bileta passar perfekt til handlinga i boka.

Det at handlinga føregår både i notid og i fortid gjer at boka er spesiell. Når Jakob kjem til øya studerer han ein gamal barneheim som bestefaren ein gong budde i. Barneheimen ligg på den andre sida av øya, og når Jakob har gått dit nokre gongar, finn han ut at han kan gå tilbake i tid på ein heilt spesiell måte. Han kjem tilbake til 3.september 1940 der han blir kjent med mange spesielle barn og Miss Peregrine, som er sjefen på barneheimen. Sjølv om både fortid og notid er på øya, er det to heilt forskjellige stadar. Dei to verdene blir sett opp mot kvarandre slik at den eine verkar som ein fantastisk stad, og den andre verkar som ein forferdelig stad. Denne kontrasten blir understreka gjennom bileta i boka.

Miljøet i forteljinga er delt i to fordi Jakob kan vere både i notid og i fortid. I notid er øya litt mørk og mystisk. Vêret er dårlig, og merkelege ting skjer. Øya er isolert frå omverda, og menneska som bur på øya er ikkje veldig imøtekommande. Når Jakob kjem tilbake til 1940 er det strålande sol og mykje varme, og han møter mange hyggelege menneske som han etter kvart blir veldig godt kjent med. I sentrum av øya køyrer menneska fortsatt hest og vogn, og alt er generelt gamaldags.  Miljøet blir godt skildra i boka, for forfattaren fortel det som skjer mellom linjene i staden for å seie det rett ut. Det å skrive ting mellom linjene gjer at boka blir meir spennande, for da må ein følgje med, og tenkje seg til ting sjølv.

Sjølv om handlinga i boka var veldig barnsleg og urealistisk, var ho også god. Det var ei veldig fin og lettlesen bok, med mykje spesielt og spennande i. Ein får ei heilt ny leseoppleving av å lese denne boka, fordi ho inneheld så mykje merkeleg og rart. Det er kanskje litt for merkeleg av og til, og derfor synest eg at den passar betre for tiåringar enn ungdommar og vaksne. Men er du ein person som liker fantasy og rare vesen, er dette boka for deg.

Av elev 11STAB

Kortstokken

JokerenBoka som eg har lese heiter Jokeren og er skriven av Markus Zusak. Den blei gitt ut i Norge på forlaget Cappelen Damm i 2012.

I boka møter vi Ed Kennedy som er 19 år og bur i ein drabantby utanfor ein større by. Ed er håplaust forelska i Andrey. Til vanleg er Ed saman med henne, ­Marv og Ritchie. Dei speler kort heile tida, eit spel som dei kallar Annoyance. Ed bur i noko som han sjølv beskriv som ei rønne, og der har han ein illeluktande og kaffidrikkande hund som heiter Dørvakta.

Heile forteljinga begynner med at denne vennegruppa er i ein bank der dei er vitne til eit ran. Som folk flest ville blitt skulle ein tru at desse også hadde blitt redde når dei fekk ein pistol retta mot seg, men desse fire begynte å krangle om ein gamal bil. Det heile resulterte i at Ed klarte å ta pistolen til ranaren då han sprang ut og greidde å stikke av med bilen til Marv, men Ed klarte å stoppe han med hans eigen pistol.

Etter denne hendinga fekk Ed eit kort i posten, eit spa ess. Der stod det tre adresser og tre klokkeslett. Han veit ikkje kor det kom ifrå eller kva han skulle gjere der. Han veit berre at han må finne det ut og gjere det han må, sjølv om han er skeptisk og usikker på kva som ventar han. Han meiner sjølv at han er ei pyse, så dette er ei utfordring for han.

Når han endeleg klarer å møte opp på desse plassane på dei bestemte tidspunkta, møter han tre ulike personar i tre ulike aldersgrupper, og alle treng hjelp på forskjellig vis, og det er Eds oppgåve å hjelpe dei.

I boka blir vi godt kjent med Ed, vi ser alt frå hans synsvinkel og vi får innblikk i hans tankar. Vi får oppleve korleis han møter desse utfordringane og korleis han løyser dei. Boka er spennande å lese og når eg las ho ville eg ikkje stoppe heller. Du vil berre vite kva det neste som kan skje er.

Boka er bygd opp på ein spesiell måte. På første side ser vi spaesset med alle adressene på. Dei tolv neste kapitla er Spa 2, Spa 3 osv. Når du har lese deg igjennom Spa-delen får du sjå eit nytt kort, men denne gongen er det bilde av eit kløveress. Så er dei neste 12 kapitla Kløver-delen i ein korstokk. Så kjem det ein Spa-del til, og så ein Hjerter-del, og til slutt kjem Jokeren. Gjennom heile boka føler eg at eg les meg igjennom eit kortspel. Berre oppsetjinga i seg sjølv gjer boka spennande. Og kvar kortsort har kvar si historie og oppgåve.

Det første eg tenkte då eg såg bilde av den første Spa-essen var at dette var ei krimbok, sidan Spa-ess ofte symboliserer dauden. Eg synest boka handlar om samvit, om korleis ein så ung person får ei sterk kjensle av å ville beskytte dei han skal hjelpe, han gjer det mest utrulege for å gjere liva deira betre. Ed er jo ung, og det er mykje ansvar som leggjast på han, men eg synest han klarer det veldig bra.

Spørsmålet om kven som sendte korta er fortsatt eit mysterium, og det plagar Ed, i alle fall sidan han ikkje har fortalt nokon om korta. Ein kveld Ed kjem heim frå speling hos Marv luktar det rart i huset hans, og inne på kjøkkenet sit det to menn med finnlandshette på seg. Dei gir han fyrst ein omgang med juling før dei begynner å prate med han. Mens samtalen går, finn han ut at desse karane er sendt frå same person som sender Ed korta. Dette gjer handlinga endå meir spennande. Kor kjem dei ifrå? Saman med personane får Ed eit nytt kort der det ikkje er nokon ledetrådar, korleis skal han finne denne plassen når han ikkje har noko å gå etter?

Jokeren er ei bok eg anbefaler ungdommar som liker litt spenning og gåter. Boka er skriven på eit ungdommelig vis og sett frå ein ungdoms perspektiv. Boka byr på mange utfordringar og lesarane blir godt kjent med Ed, og vi følgjer han på ei vanskelig reise, og vi ønsker også at han skal lykkast med dei oppgåvene han får.

Av elev i 11STA

Den spenningsfylte The Hunger Games

dødslekeneI 2008 blei den fyrste boka i ein trilogi som seint blir gløymd gitt ut av Scholastic i USA. The Hunger Games av Suzanne Collins har blitt trykt i over 3 millionar eksemplarar, berre i USA.

The Hunger Games handlar om ei jente med namn Katniss Everdeen, som lever i det fattige distrikt 12. Distrikt 12 og elleve andre ligg i ruinane av det som ein gong var Nord-Amerika, og blir brutalt styrt av Capitol. For å minne distrikta om kven som har makta, arrangerer Capitol kvart år noko dei kallar The Hunger Games, eller på norsk – Dødslekene. To deltakarar frå kvart distrikt skal kjempe om å bli vinnaren av Dødslekene. Vinn du, ventar ære og rikdom på deg når du kjem ut av arenaen, men å tape er det same som å dø. Med andre ord, berre ein person kjem ut i live. Katniss Everdeen blir saman med bakarens son Peeta, deltakar i Dødslekene. Arenaen byr på alle slags moglege, skitne triks, men for Katniss ligg det i hennar natur å overleve. Ho må ta nokre tøffe val mellom kva som er viktigast av rein menneskelegheit og det å overleve.

Suzanne Collins kunne ikkje ha lykkast meir med prosjektet sitt – å skape ein spenningsfylt ungdomsroman. Spenninga er bygd opp på ein måte som gjer at ein aldri vil legge boka ifrå seg, og timane kan passere mens du sit i di eiga verd og les. Boka begynner ganske roleg, og vi blir kjent med Katniss og heimstaden hennar. Men så, når ho kjem seg til Capitol og blir gjort klar for leikane, begynner spenninga for alvor. Bogeskyting, knivkasting og nærkamp er berre delar av kva du kan vente deg viss du skal lese The Hunger Games. I delen kor Katniss er ute på arenaen, er det endelaus spenning.  Suzanne har brukt korte, konkrete setningar som saman med actionfylte scenar skapar ei spenning som gjer at hjartet bankar og at adrenalinet pumpar rundt i kroppen. Det er ikkje så mykje bruk av metaforar og andre verkemiddel i boka, ho speler mest på dei korte setningane.

Det er ikkje berre vald og spenning i denne romanen, langt ifrå. Samtidig som spenninga aldri minkar, og det alltid er noko som skjer, får vi følgje det hjarteskjerande trekantdramaet mellom Katniss, Peeta og Storm. Ikkje nok med det, men vi får også smake på sterke band mellom venar og familie.

Måten boka er bygd opp på, gjer at det aldri blir keisamt å lese. Personane er skildra godt, og som lesar får ein eit sterkt innblikk i korleis personane er, kva dei gjer og korleis dei ser ut. Som lesar blir ein ordentleg kjent med Katniss og Peeta, og ein blir også kjent med fleire av dei andre personane. Historia er fortalt av Katniss, og vi får komme inn i hennar tankar og observasjonar. Gjennom heile boka heiar vi på Katniss, og håpar at ho skal komme seg levande ut av Dødslekane.

I gjennom heile boka får ein ei kjensle av å vere til stades. Du kan sjå det Katniss ser, høyre det ho høyrer, føle det ho føler. Miljøet og personane er skildra så bra og nøye, at du blir sugd inn i boka, og tar del i alt som skjer der inne.

The Hunger Games er ein ungdomsroman proppa full av spenning. Blod, sveitte og kjærleik er sett saman til noko som utgjer ein perfekt kombinasjon, som ein kvar ungdom burde få med seg. Eg fekk rett og slett ikkje nok av denne boka, og eg er sikker på at ein kvar fan av både spenning og kjærleik, vil sluke den rå.

Av Tora 11STA

Velskriven ungdomsroman

Eg har lese boka En dag skinner solen også under hundens hale, som er skriven av den danske forfattaren Sanne Munk Jensen. Dette er hennar andre ungdomsroman og den var stor på marknaden då den blei gitt ut i 2008. Boka er skriven på dansk, men har blitt omsett til norsk av Sverre Knudsen. Boka er også omsett til mange andre språk, og har vunne mange prisar og fekk Gyldendals store Børne- og Ungdomspris. Forlaget som har gitt ut boka er Cappelen Damm.

«Per-fucking-fekt! En gudbenådet realistist forfatter.»
– Kari Sønsthagen, Berlingske Tidende

I boka blir vi kjent med den polsk-danske jenta, Alma. Alma er ei artig jente med mykje sjølvironi. Ho har mange problem med blant anna kjærasten Toby, forelskinga i bestevenninna Julie, den problemfylte mora og ikkje minst slit ho med minste systera si. Systera til Alma heitar Amelia. Amelia har verkeleg ikkje kontroll på livet sitt og ho hamnar alltid oppi ein eller annan form for trøbbel. Alma føler seg plikta til å ta vare på henne ettersom mora ikkje stiller opp for dei.

Temaene som blir tatt opp i boka er blant anna familieforhold, ungdomstid og seksualitet. Språket i boka er røft og veldig direkte. Forfattaren bruker mykje bannskap, mange morosame samanlikningar, detaljrike beskrivingar og nye ungdommelege utrykk. Fleire gongar i boka kallar ho for eksempel barberhøvelen for buskryddaren og moras mange kjærastar for trøstepikkar.

Boka er skriven på ein nokså uvanleg og spennande måte. Den er delt opp i tre forskjellige delar som kryssar kvarandre fleire gongar i løpet av boka. Desse tre delane tar for seg tre forskjellige periodar av livet til Alma.  Den eine delen er ifrå då Alma var ei lita jente i barneskolealder, den andre frå då ho gjekk på internatskule og den siste er frå notida. Det blir tatt utgangspunkt i notida, men dei andre delane er likevel ikkje skrivne som tilbakeblikk. Verknaden av dette er at boka blir meir interessant å lese.

Tittelen, En dag skinner sola også under hundens hale, er spennande og gjer at vi allereie i starten skjønner at her handlar det om noko dystert. Det var moras kjærast, Bent, som brukte dette utrykket. I fleire forskjellige samanhengar drar han fram dette utrykket, og etter kvart blir Alma utruleg lei av at han alltid seier dette. Ein gong blir ho til og med irritert på han, men i slutten av boka skjønner ho meininga med det og at det eigentleg er eit ganske godt utrykk. Meininga med tittelen er at sjølv om livet ser mørkt ut nokre gongar, så vil det gå bra til slutt.

Sanne Munk Jensen har skrive ei knallgod ungdomsbok. Utifrå språket å dømme er det tydeleg at det er til ungdom ho skriv. Sjølv om nokre delar av boka var absurde og barnslege, blei ikkje boka i seg sjølv det. Skildringane av miljø og personar var svært bra. Eit eksempel frå boka er når Alma skal beskrive moras nye kjærast, Bent:

«Han het Bent og var blek, halvskallet og pære dansk. Han snakket en god del mer enn det Vlad hadde gjort, men stemmen hans var så hul og spinkel at det egentlig hadde vært ønskelig om han også hadde holdt smella.»

Handlinga i boka er dyster og det oppstår stadig fleire problem som er vanskelege å løyse. Dei dystre hendingane og problema blir lagt fram på ei morosam og useriøs måte, til trass for at mykje av det er ganske alvorleg.

På forfattarbesøket fortalte Sanne Munk Jensen at denne boka blei ho inspirert til å skrive etter å ha møtt ei polsk dame som hadde to døtrer. Sjølv om begge døtrene hadde hatt ein lik oppvekst så var dei blitt til heilt to forskjellige jenter. Sanne fortalte også det at ho ikkje likte bøker som berre inneheldt eitt problem som var lett å løyse, det burde vere mykje drama og vanskelege problem. Dette var lett å skjønne når eg las boka fordi Alma fekk store utfordringar og problema hopa seg opp utan at nokon av dei blei løyst.

Når eg begynte å lese boka syntest eg den var merkeleg og eg likte den ikkje noko særleg, men etter kvart som eg las blei den berre betre og betre. Slutten av boka var kjempegod og kom som svært uventa. Boka er lettlesen og har eit enkelt språk.  Noko av det eg likte best med boka var at språket var så direkte og at den inneheldt ei rekke kraftfylte utrykk. Boka er jo som tidlegare sagt, ein ungdomsroman. Eg vil anbefale den for ungdom i aldersgruppa 15-18 år. Er du ute etter ei morosam bok kor ikkje alt er som «ein dans på roser» er dette ei bok for deg.

Av Ida 11STB

Nyansert og levande skildring av ei daud framtid

zWorld War Z er ein post-apokalyptisk roman, skriven av forfattaren Max Brooks i 2006, og utgitt på Vendetta forlag som Z: en muntlig gjenfortelling om zombiekrigen.

Boka er ein oppfølgjar til Brooks’ fyrste bok, The Zombie Survival Guide, kor størsteparten av befolkninga er blitt smitta av ein sjukdom som verkar slik at dei, etter at dei døyr, kjem tilbake som hjernedaude zombiar. I The Zombie Survival Guide skildrar forfattaren korleis sjukdommen frå World War Z spreidde seg, korleis zombiane blei til, og kva ein måtte gjere for å overleve. World War Z finn stad 10 år etter krisa frå The Zombie Survival Guide. Bokas hovudperson, Max Brooks, er ein FN-agent som ynskjer å ta vare på historia om korleis menneskeheita vart driven i kne. Han reiser derfor rundt over heile verda og intervjuar forskjellige folk som var essensielle i krigen mot dei sjuke. Boka ser tilbake på det som skjer i krigen gjennom auga til dei som tek del i den.

Noko av det som gjer World War Z så bra, er korleis den hoppar inn i den menneskelege psyken, riv den i bitar, del for del, for så å fordøye alle reaksjonane, ikkje ulikt det zombiane gjer med sine offer. Boka gjer ein fantastisk jobb med å vise kor skjørt samfunnet er, ved å vise korleis politikk, grådigheit og korrupsjon får fyrste prioritet når dei levande døde bankar på døra. Dei som blir intervjua i boka blir godt beskrivne, og dei har alle mange forskjellige personlege trekk som gjer dei til truverdige karakterar som det er lett å sympatisere med. Tankegangen til karakterane blir påverka av situasjonane dei endar opp i, noko som gjer at ein må tenkje seg fram til kva ein trur blir å skje, da det gir karakterane det typisk menneskelege uføreseielege trekket. Dei forskjellige personane i boka har også forskjellige måtar å fortelje kva dei har opplevd, og dei forskjellige omgjevnadane skildrast på eksepsjonelt godt vis. Miljøet er godt og detaljert skildra, og forfattaren målar eit levande bilde av eit scenario kor dei daude ikkje er fullt så daude.

Boka er skriven i fyrsteperson, og lesaren hoppar inn i tankane hos dei forskjellige intervjuobjekta. Dette gir ei naturleg inndeling i boka, og kvar historie følast som eit nytt kapittel i historia om menneskeheitas overleving. Eg synest i tillegg at intervjuforma passar godt til boka, og gir ein ekstra dimensjon av realisme og truverdegheit til scenarioet i boka. Etter å ha lese boka følast det som om det kan skje. I tillegg gir intervjuforma moglegheita til å introdusere små karakterar innimellom, som kan gi morosame små historier og liknande. Eg meiner at slike karakterar ikkje passar heilt inn i tradisjonelle romanar, men det gjer seg absolutt godt her, og Max Brooks bruker å utnytte dei storslagent som trykkavlastingar i boka. Dei gir rett og slett ein liten pustepause, og det gjer den mykje lettare å kose seg med. Ein blir likevel slått av følelsen av utappa potensiale når ein er ferdig med boka. Eg synest rett og slett den var for kort. Det er fleire scenario som kunne ha vore utforska, og eg hadde hatt stor glede av det om dei hadde blitt sett på. For ei bok som er sett saman av fleire små historier, føler eg det blir for gale å la nokre gå uskrivne.

Zombiar i underhaldningsmedia, i både spel, film og litteratur har gjort eit solid comeback dei siste åra, og det er ingen tvil om at World War Z er i toppsjiktet blant zombie-litteraturen. Max Brooks har ein leiken og tilgjengeleg måte å skrive på, som gjer det å lese bøkene hans til ein leik. Han vrir og vendar på historia, og får noko så surrealistisk som levande daude til å verke som eit fullt mogleg og plausibelt scenario. Med djupe og godt skildra karakterar og gode skildringar gir forfattaren oss ei av dei mest fargerike og nyanserte zombieromanane frå i nyare tid. I same stil som H.G. Wells’ The War of the Worlds, gir Max Brooks oss eit innblikk i vår eigen psyke, og kva vi er villig til å gjere for å overleve. Alt i alt ei fantastisk bok som eg absolutt vil anbefale til alle som likar ei god zombie-historie.

Av elev i 1AB